ناحيه پروردگارش رسالت مىآورد و مىگويد : پروردگارت چنين و چنان دستورت داده ، و رسول در عين حال نبى هم هست . و اما « نبى » فرشته اى را كه بر او نازل مىشود نمىبيند بلكه فرشته ، پيام الهى را به قلبش مىاندازد و نبى در حال گرفتن پيام حالتى چون بيهوشى به خود مىگيرد و مطلب را در خوابش مىبيند ، عرضه داشتم : پس از كجا مىفهمد كه اين را كه مىبيند از ناحيه خدا و حق است ؟ فرمود : خداى تعالى برايش مشخص مىكند ، بطورى كه يقين مىكند كه آنچه مىبيند حق است ، ولى فرشته را به عيان نمىبيند . و اما « محدث » كسى است كه صدايى را مىشنود ولى شاهدى را يعنى صاحب صدا را نمىبيند . « 1 » مؤلف قدس سره : اين روايت را صاحب كافى نيز از امام صادق ع نقل كرده و اينكه فرمود : « شاهدى را نمىبيند » ، معنايش اين است كه صاحب صدا را حاضر نمىبيند كه در حقيقت كلمه « شاهدا » مفعول فعل « نمىبيند » است ، ممكن هم هست مفعول نباشد بلكه حال باشد از فاعل « نمىبيند » و معنايش اين باشد كه محدث در حالى كه خود شاهد است كسى را نمىبيند . « 2 » و باز در همان كتاب از بريد از امام باقر و امام صادق ع روايت كرده كه در ضمن حديثى در پاسخ بريد كه پرسيد : « رسول » ، « نبى » و « محدث » چه معنا دارد ؟ فرمود : « رسول » آن كسى است كه فرشته برايش ظاهر شده ، با او سخن مىگويد ، ولى « نبى » در خواب مىبيند ، و چه بسا نبوت و رسالت در يك فرد جمع مىشود . و اما محدث آن كسى است كه صوت را مىشنود ولى صورت فرشته را نمىبيند ، مىگويد : عرضه داشتم : خدا اصلاحت كند ، از كجا مىفهمد آنچه در خواب ديده ، حق و آن شخص فرشته است ؟ فرمود : خداى تعالى او را موفق به تشخيص آن مىكند تا او را بشناسد و اين را هم بدان كه خداى تعالى كتب آسمانى را با كتاب آسمانى شما ( قرآن ) ختم كرده و نبوت را با فرستادن پيامبرتان ختم فرموده « تا آخر حديث » . « 3 » و نيز در آن كتاب از محمد بن مسلم روايت كرده كه گفت : نزد امام صادق سخن از

--> ( 1 ) بصائر الدرجات ص 371 ح 12 . ( 2 ) اصول كافى ج 1 ص 135 . ( 3 ) اصول كافى ج 1 ص 177 ح 4 .